Biologiczne środki ochrony roślin

 

Osoby mające własny ogród czy też uprawiające warzywa na polach mają doświadczenie w związku z szeroko pojętą ochroną roślin, warzyw czy owoców. Niestety wiele upraw – nawet przy najlepszej pielęgnacji ze strony człowieka – może być narażonych na tak zwane agrofagi, czyli szkodniki żerujące na zasianych i rozwijających się roślinach. W przypadku pól uprawnych czy sadownictwa jest to sprawa niebanalna, ponieważ zarówno warzywa, jak i owoce są jednym z głównych źródeł pożywienia człowieka. Na szczęście na przestrzeni wielu lat człowiek nauczył się pewnych metod, dzięki których pasożyty pojawiają się rzadziej. Co więcej, agrofagi obecne na pewnym obszarze uprawnym można za pomocą sprawdzonych środków szybko i efektywnie wyeliminować. Do najpopularniejszych metod ochrony roślin należą dzisiaj przede wszystkim metody chemiczne. Warto jednak zaznaczyć, że dla dobra roślin coraz częściej preferuje się tak zwane metody biologiczne ochrony roślin, które – przy odpowiednich działaniach – mogą równie skutecznie prowadzić walkę z intruzami pojawiającymi się czy to w ogrodzie, czy to na polach uprawnych i w szklarniach. O jakich środkach w kontekście biologicznych środków warto zatem pokrótce wspomnieć?

 Warto przede wszystkim podkreślić, iż metody biologiczne ochrony roślin polegają na zwalczaniu agrofagów poprzez wprowadzenie w ich środowisko tak zwanych wrogów naturalnych. Innymi słowy ogrodnik lub rolnik w celu pozbycia się jednych szkodników wprowadza na pole lub do ogrodu innego pasożyta. Różnica polega jednak na tym, iż ten ostatni poluje na agrofaga atakującego roślinę. Tę zostawia z kolei w spokoju. Współcześnie istnieje kilka znanych metod biologicznych. Są to między innymi introdukcja czy okresowa kolonizacja.

Na czym polega introdukcja?

Słowo pochodzi od łacińskiego wyrazu introductio i oznacza między innymi wprowadzenie. Introdukcja w rolnictwie to zatem nic innego jak wprowadzenie określonego organizmu żywego na teren uprawy po to, by ten ostatni zwalczył żerujące w danym miejscu szkodniki. W przypadku takich działań należy przede wszystkim nie skonsultować się z osobą zawodowo zajmującą się tego rodzaju metodami. Niestety często nieświadome postępowanie może wiązać się z większymi szkodami, aniżeli poprawą sytuacji. Dobrze przeprowadzona introdukcja zapewni z kolei szybkie i długotrwałe pozbycie się problemu.

Na czym polega okresowa kolonizacja?

Jak sama nazwa niejako wskazuje, kolonizacja polega w dużej mierze na „uwolnieniu” naturalnego wroga agrofagów w okolicach żerowania tych ostatnich. Innymi słowy nieszkodliwe dla roślin organizmy umieszcza się w pobliżu ogrodu czy pola uprawnego. Można to zrobić na dwa sposoby. Pierwszy polega na wypuszczeniu niewielkiej ilości nowych pasożytów. Te pożywiając się szkodnikami atakującymi rośliny powoli zwiększają swoją populację. Alternatywny sposób to posługiwanie się większą liczbą własnych pasożytów, dzięki czemu ich działanie jest szybsze i efektywne na większą skalę. Określony plan działania ustala się zazwyczaj w oparciu o analizę zakażonego terenu. Im większy obszar zajmują agrofagi, tym bardziej uzasadnione staje się użycie metody numer dwa.

Inne metody ochrony roślin

Warto mieć świadomość tego, że biologiczne środki ochrony roślin to tylko jedna z opcji proponowanych przez osoby zajmujące się między innymi zagadnieniami związanymi z rolnictwem, uprawą roślin czy szeroko pojętą biologią. W uzasadnionych przypadkach stosuje się dzisiaj wspomniane już wcześniej metody chemiczne. Należy zwracać wtedy przede wszystkim uwagę na specyficzne zalecenia producenta. Bardzo popularne są także metody profilaktyczne. Dzięki użyźnianiu gleby, ściółkowaniu ziemi czy pieleniu chwastów zagrożenie ze strony agrofagów staje się o wiele mniejsze. W przypadku niewielkiego obszaru zajmowanego przez pasożyty warto zastanowić się nad wprowadzeniem kwarantanny. Odizolowaną roślinę można wyleczyć szybciej i łatwiej. Co więcej, w takiej sytuacji zmniejsza się prawdopodobieństwo rozprzestrzenienia szkodników na pozostałe rośliny.